deuren

PORTES FERMÉES - GESCHLOSSENE TUREN - ZAVRENE DVERE - CLOSED DOORS - GESLOTEN DEUREN

JChristiaan Heydenrijk (Zwolle ’47) woont en werkt sinds 1977 in Hoorn.
Vanaf zijn jeugd bleek hij een talent voor tekenen te hebben en zijn kinderjaren vulde hij vooral met het maken van tekeningen. Zijn opleiding had hij aan de Academie voor Industriële Vormgeving te Eindhoven en zijn eerste werkervaringen waren dan ook bij Bureau Vormgeving van de NV Philips. Hij studeerde echter door en volgde de Sociale Academie en werd opbouwwerker te Alkmaar.
Het schildersbloed kruipt waar het niet gaan kan en zo kwam hij via omzwervingen in Hoorn terecht. Aanvankelijk als docent aan het creativiteitscentrum de Blauwe Schuit, maar al snel als vrij beeldend kunstenaar. (Sinds enkele jaren geeft hij weer lessen kunstzinnige vorming aan de Blauwe Schuit te Hoorn, Fluxus te Zaandam, en diverse middelbaar onderwijsscholen in Noord-Holland -Schagen tot Zaandam en Enkhuizen tot Alkmaar-. Inmiddels georganiseerd als www.graffiti4all.nl.

In 1991 begon hij aan een reeks van werken die allen betrekking hadden op de afsluitingen en begrenzingen die mensen elkaar en zichzelf opleggen. Dit werd in die
tijd vooral ingegeven door het vallen van de Muur in Berlijn en de heersende gedachten over een verenigd Europa. Jchristiaan constateerde een maatschappelijke ontwikkeling die haaks stond op de propaganda.
Angst is een sterke emotie en sterke emoties roepen beelden op. Het beeld, de metafoor, die Heydenrijk voor zich zag, was de ‘gesloten deur’ of, op Europees cultureel niveau: ‘portes fermées’.

Jaren voordat “veiligheid op straat” een politiek issue was, merkte hij al een toenemende verharding en geslotenheid op. Met zijn werk wilde hij enerzijds die geslotenheid constateren, anderzijds het juist typeren. Immers in veel gevallen is de deur als Metafoor van de geslotenheid een etalage van wat er zich achter afspeelt. Soms is de “Gesloten Deur” een vertoon van machteloosheid, soms een vergeten relikwie.
Anderzijds is de gesloten deur een beeld dat de nieuwsgierigheid prikkelt. Wat wordt er afgesloten? En wordt de toeschouwer buitengesloten of wordt er iets achter die deur in toom gehouden? Is de gesloten deur een bescherming voor de buitenstaander of is het net omgekeerd? Dit leverde voldoende stof voor een reeks van uitbeeldingen.

Eén van de eerste monumentale objecten in deze reeks werd een gevangenisdeur, die in zichzelf werd opgesloten: een “monument tegen vrijheidsberoving” in feite. Dit beeld werd gemaakt om in Maastricht (waar op dat moment de “beruchte” conferentie gaande was) terecht te komen en stond enkele maanden in de randgemeente Cadier & Keer, maar kwam toch terug naar Hoorn. Het beeld werd door Justitie aangekocht op aandringen van Mr. A. Kosto (toenmalig Staatssecretaris van Justitie) en aan de gemeente Hoorn geschonken, mits het in de naaste omgeving van de gevangenis op het Oostereiland geplaatst zou worden. Op 4 oktober 1993 was dit een feit. Inmiddels staat het beeld er ruim 14 jaar!

Al die tijd maakt Heydenrijk zijn zeefdrukken, maar later vooral schilderijen van zijn “Portes Fermees”. Recentelijk is hij zich meer gaan toeleggen op het maken van gewassen tekeningen en daarmee terug bij zijn eigenlijke vertrekpunt: de tekening.
Het merendeel van de werken zijn in een vlotte, schrijvende stijl in acryl op doek gezet; de kunstenaar legt de nadruk op het handschrift en de expressie. Zelfs de zeefdrukken zien er opmerkelijk “schilderachtig” uit. De fotogelijkenis van de objecten wordt duidelijk niet gezocht; Heydenrijk richt zich in eerste instantie op de uitstraling, de zeggingskracht van de “afsluiter”.

De deuren die de schilderijen en zeefdrukken bevolken bestaan ook allen en in de titel neemt Heydenrijk de kijker mee naar Tsjechië, Denemarken, India of Rusland, naar vergeten hoekjes in eigen land, maar vooral naar Frankrijk. Het is duidelijk dat de kunstenaar in de eerste plaats zijn inspiratie in Pays de Nort en Normandië opdoet. Saint-Omer, Dieppe, Hesdin, Arras, Rouen of Pont l’Eveque blijken de favoriete plaatsen van de kunstenaar. Met zijn schilderijen laat hij de kijker proeven van de sfeer en de schilderachtigheid van tal van landelijke plaatsjes in de Picardie.

Heydenrijk exposeerde zijn Gesloten Deuren op vele plaatsen, galeries en musea, zoals bijvoorbeeld het Westfries Museum, het Ministerie van Economische Zaken Den Haag, het Provinciehuis van Noordholland (het vml. Paleis van Lodewijk Napoleon), Vysherad Praag, etc. Veel kunstcentra maar vooral de particuliere verzamelaars hebben werk van hem aangekocht.